donderdag 10 november 2016

Prehistorisch grafveld spoorloos in Watertorenpark


Leden van de werkgroep archeologie van Museum Hengelo hebben eerder deze week in het toekomstige Watertorenpark gezocht naar sporen van het grafveld Pruisische Veld uit de prehistorie. Het was bekend dat ergens tussen de watertoren en de Kuipersdijk een grafveld heeft gelegen uit de brons- en ijzertijd, zo’n 2000-4000 jaar geleden. Het zou gelopen hebben vanaf de Spartalaan tot aan de Enschedesestraat, maar de precieze ligging was onbekend.

Het terrein waar het park komt heeft te kampen met ernstige bodemvervuiling. De sanering was al in een vergevorderd stadium, maar nog niet helemaal afgerond. Daardoor kon er alleen veldonderzoek gedaan worden in het westelijke deel van het gebied, dat al was vrijgegeven. De oostelijke helft was ontoegankelijk vanwege werkzaamheden en bodemvervuiling. 
Veldonderzoek naar urnengrafveld onder barre weersomstandigheden
De stijlwand van de ontgronding aan de kant van de watertoren hebben we vergeefs afgezocht op scherven, net als een aanpalend terrein waar de grond al was weggehaald tot op het dekzand. Een door de gemeente geregelde dieplepel trok op het direct daarachter liggende terrein drie sleuven tot aan het gele zand. Er kwamen enkele oude afwateringsgreppels aan het licht, maar helaas geen spoor van het urnengrafveld. Wat wel opviel is dat het dekzand naar het oosten toe minder diep lag. Wellicht lag in het oostelijke deel vroeger een dekzandrug. Het is bekend dat prehistorische graven vaak op hoogten werden aangelegd. Het is spijtig dat dit gedeelte van het terrein niet toegankelijk was, ook omdat in oktober vanaf de weg scherven gezien zijn in de wand van een ontgronding en op een storthoop in het gebied direct grenzend aan de Kuipersdijk. Van een afstand kon toen niet vastgesteld worden uit welke tijd deze scherven zouden kunnen dateren. Het is niet onmogelijk dat in de oosthoek van het gebied nog resten van een grafveld aanwezig zijn.

In de expositie Mens en mammoet is een fraaie, gave urn te zien die in 1929 in het grafveld Pruisische Veld naar boven is gehaald. De expositie is nog te zien t/m 8 januari 2017 op woensdag- en zaterdagmiddagen in de afdeling archeologie van Museum Hengelo aan de Markstraat 19.

dinsdag 1 november 2016

Neanderthalers in Hengelo


Woensdagavond 2 november a.s. begint om 19.30 uur in de dependance van Museum Hengelo, Marktstraat 19, een lezing over Neanderthalers. De lezing is voor iedereen vrij toegankelijk en wordt gegeven door Dick Schlüter, cultuurhistoricus en amateur-archeoloog.

Verspreidingsgebied Neanderthalers (volgens Nilenbert)
Neanderthalers komen net als moderne mensen voort uit de Heidelbergmens, die in Afrika is ontstaan. Een deel van de populatie van deze laatste mensensoort trok ruim een half miljoen jaar geleden Afrika uit naar het veel koudere Europa. De Neanderthalers stammen af van deze groep en zijn te beschouwen als een noordelijke vorm van de mens. Hun leefgebied strekte zich uit van Engeland tot aan de Altai in midden Azië. Moderne mensen komen voort uit de in Afrika achtergebleven groep. Wij kwamen veel later naar Europa, ongeveer 45.000 jaar geleden.

Kenmerkend voor Neandertahlers was het terugwijkende
voorhoofd, de vooruitstekende wenkbrauwboog, de brede
neus en de terugwijkende kin
De Neanderthalers, onze ‘neven’, pasten zich goed aan aan het barre ijstijdklimaat in Europa. Hun lichaamsbouw veranderde op zo’n manier dat ze weinig warmte verloren. Dat betekent een gedrongen lichaam met een ronde borst en korte ledematen. Ze hadden in het koude klimaat behoefte aan veel vet- en eiwitrijk voedsel. Ze jaagden op de toendrasteppes op grote grazers, zoals de wolharige mammoet, wolharige neushoorn en wisent. Behalve vlees aten ze ook groenten, wortels en noten, en zelfs bloemen, zoals de waterlelie.

De Neanderthalers leefden in kleine, hechte sociale gemeenschappen. Hun begrafenisrituelen duiden op gedachten over leven na de dood. Soms lagen de doden in foetushouding met het gezicht naar het oosten, in de richting van de opgaande zon. De lichamen waren met rode oker bedekt. 

In Twente zijn verspreide vondsten van Neanderthalers bekend, zoals de vuistbijl van Hengelo. Bij Mander in het noorden van Twente heeft een groep Neanderthalers een kamp opgeslagen, waarschijnlijk tussen 120.000 en 45.000 jaar geleden. Op die plek zijn veel werktuigen gevonden. In de expositie zijn er enkele te zien.

Duizenden jaren lang leefden Neanderthalers en moderne mensen samen in Europa. Het feit dat moderne mensen 1-3% DNA van Neanderthalers met zich meedragen bewijst dat er over een weer seksueel contact was. De Neanderthalers stierven uit tussen 30 en 40.000 jaar geleden. Waarom dat gebeurde is een groot raadsel. Wellicht zijn contacten met moderne mensen voor hen fataal geworden, bv. door besmetting met voor hen dodelijke ziektes.


donderdag 27 oktober 2016

Expositie Mens en mammoet loopt door t/m 8 januari 2017!



Verschillende topstukken uit de prehistorie van Twente zijn hier te zien
Op 15 oktober 2016 is de expositie ‘Mens en mammoet, prehistorie van Twente’ van start gegaan in de dependance van Museum Hengelo aan de Marktstraat 19, op een steenworp afstand van het hoofdgebouw. De expositie is geopend op woensdag en zaterdag van 14.00 – 16.30 uur. In de kerstvakantie is er een ruimere openstelling. In tegenstelling tot wat op sommige websites gesuggereerd is loopt de tentoonstelling door t/m zaterdag 7 januari 2017. 
De tentoonstelling is ook voor kinderen interessant. Ze kunnen amuletten maken, tekenen en filmpjes over de prehistorie bekijken. Op zaterdag 29 december komt Loes Schippers van museum Twentse Welle vertellen over de opgraving van Boris, de mammoet van Borne.

Wat is er zoal te zien?
De expositie neemt je mee op reis door de tijd, van ijstijd/steentijd naar de bronstijd en ijzertijd. Vondsten uit alle delen van Twente, waarvan vele uit Hengelo en omgeving, geven een beeld van het leven van onze directe voorouders in steentijd, bronstijd en ijzertijd.

Mammoeten
Je krijgt een beeld van de dieren uit de ijstijd. Op de Twentse toendra liepen grote grazers als mammoet, wolharige neushoorn en wisent. Onze voorouders hebben jacht op ze gemaakt, net als hun naaste verwanten de neanderthalers. Dat was gevaarlijk, want ze hadden niet veel meer dan houten speren.
Aan het einde van de ijstijd zijn deze dieren allemaal uitgestorven. Hun botten zijn achtergebleven en zijn nu te zien, samen met slagtanden van mammoeten. Ook schedels van de Afrikaanse en Indische olifant, verwant aan de mammoet, worden tentoon gesteld.

Neanderthalers
De neanderthalers waren bij het einde van de ijstijd al verdwenen, maar ze hebben hier beslist rondgelopen. Dat zie je b.v. aan de vuistbijl, die in Hengelo gevonden is, een van de topstukken van de expositie. Die bijl is minimaal 40.000 jaar oud en is daarmee zonder meer het oudste stuk gereedschap van Hengelo. Veel neanderthalvondsten komen uit Mander, waar ze een kamp hebben gehad. Er zijn werktuigen te zien die ze gebruikten om huiden schoon te maken. Blikvanger van de expositie is een model van een neanderthaler op ware grootte. Je kunt zo goed zien wat de verschillen zijn met moderne mensen.

Landbouw in de nieuwe steentijd
Bijlen waren heel belangrijk in de nieuwe steentijd. Een opvallende exemplaar is  een grote bijl van ca. 5000 jaar oud, uit de trechterbekercultuur van de eerste boeren. Deze geslepen bijl van vuursteen is niet of nauwelijks gebruikt, maar ritueel geofferd om hogere machten gunstig te stemmen.
Een ander bijzonder object dat te zien is uit deze periode is een strijdhamer van zwarte steen. Strijdhamers werden vaak als bijgift in mannengraven geveonden. En hoe maakte men toen vuur? Ook dat is te zien: alle benodigdheden om vuur te maken zijn bij elkaar gebracht. 

Wat is er te zien uit de bronstijd?
Mensen die stierven werden gecremeerd en bijgezet in een urn in een grafheuvel. Er zijn veel urnen uit deze tijd gevonden, waarvan er meerdere in de expositie te zien zijn. Een ervan is een heel zeldzaam urntje, dat versierd is met in de klei ingekraste tekeningen van paarden. Urnen waren gewoon keukenaardewerk dat een nieuwe toepassing kreeg bij een overlijden. Er is een bijzondere schaal en ook zijn er bronzen bijlen en een bronzen speerpunt.
De bronstijd is vernoemd naar het eerste kunstmatige materiaal dat mensen gemaakt hebben. Brons komt in de natuur niet voor.

Kunst
De expositie besteedt ook aandacht aan kunst in de steentijd. Daarvan zijn in Twente weinig sporen gevonden. Er zijn hier geen grotten of rotswanden, zoals b.v. in Frankrijk. Dat betekent niet dat onze voorouders minder creatief waren. Bijna al hun scheppingen zijn uitgewist door de tijd. Om een indruk te geven van hun belevingswereld zijn in de expositie enkele moderne kleibeeldjes te zien die geinspireerd zijn door venusbeeldjes uit de ijstijd. Aan een kopie van een ivoren vrouwenkopje van 26.000 jaar geleden kun je zien hoe goed ze toen al beeldjes konden maken.

Detail van een tekening van twee mammoeten die ik op
een van de muren heb aangebracht
Op twee wanden zijn impressies aangebracht van tekeningen uit Franse grotten. Twee mammoeten uit de Grotte de Rouffignac, die bekend is vanwege het grote aantal mammoeten die op de wanden getekend zijn. Er is ook een impressie van een tekening van een groep neushoorns en leeuwen uit de Grotte de Chauvet. Al 30.000 jaar geleden hadden mensen een manier gevonden om beweging uit te beelden, een manier die veel doet denken aan animatie.

Presse-papiers van Rob Bloemendaal


Er was eens   3,5 x 3,5 x 7,5 cm
Desert songs

Deze speciaal voor het kunstproject 'Superart' ontworpen serie presse-papiers uit 2003 bestaat uit met acrylverf beschilderde rolstenen. De kracht van stromend water gaf deze stenen hun vorm. De afbeeldingen die ik erop heb aangebracht zijn geïnspireerd door een verblijf in de woestijn. De woestijn is zowel een gevaarlijke als een meditatieve plek. Stromend water symboliseert de stroom van het bewustzijn en de stroom van het bewustzijn geeft het leven vorm. 


De reis   6 x 11 x 9,5 cm




















Bluebirds    5,5 x 8,5 x 4 cm














Fruits of life   (voorkant)   5 x 7 x 2 cm














Mijn lied en het jouwe   6 x 8 x 2 cm   














Desert song   4,5 x 8 x 4,5













Fluistering   (onderzijde)   4 x 8 x 6 cm

















Het lot van T.S.   2,5 x 9 x 7 cm




















La force   10 x 9 x 6 cm




















Metamorfose   7 x 9 x 8 cm














The windmills of my mind   12 x 11 x 8 cm


Terug naar Ruimtelijk werk

dinsdag 18 oktober 2016

Meer schilderijen van Rob Bloemendaal


Beschikbare schilderijen

Colours II, 2005, 50 x 60 cm, acryl op doek, 50 x 60 cm


Leaving Las Vegas, 2005, olieverf op doek, 50 x 70 cm

















Back to the roots, 2003, olieverf op doek, 50 x 60 cm




















Blocked view, 2003, olieverf op papier, 30 x 40 cm



















Alle vogels vliegen, 2000, acryl op doek, 70 x 100 cm

















The last wave, 1997, olieverf, inkt en collage op foto, 15 x 20 cm


















Keerpunt, 1997, acryl op papier, 20 x 28 cm


















Canyon XIX, olieverf op papier

Terug naar schilderijen
Back to paintings 

dinsdag 12 juli 2016

Hart voor bomen is verdwenen


Vandaag precies zes jaar geleden raasde een zomerstorm over Twente. Alleen al in Hengelo gingen honderden bomen tegen de vlakte. De gemeente zat met al dat valhout in de maag en riep de hulp in van haar inwoners om met goede ideeën te komen. Daaruit ontstond o.a. Hart voor bomen: ingegraven stammen in de vorm van een lindeblad, een idee van mijn hand, dat de gemeente in maart 2011 heeft gerealiseerd langs het voetpad dat in het verlengde ligt van het Heemafstraatje in Thiemsland, op een steenworp afstand van het centrum. De linde werd in het verleden gezien als de boom die geweid was aan de liefde en de vruchtbaarheid.

Hart voor bomen                                                    juli 2012
De gemeente gaf een eigen invulling aan het ontwerp, dat uitging van een constructie van 10 bij 15 meter met stammen van verschillende diktes en een enigszins ongelijk niveau, dat aan een kant wat hoger lag dan aan de andere. Het had de illusie moeten wekken dat het uit de grond tevoorschijn kwam, of juist daarin wegzakte. Het ging over leven en dood, dat tweetal dat zo onverbrekelijk met elkaar verbonden is. Met de gemeente had ik afgesproken dat er geen groenonderhoud gepleegd zou worden, zodat uit het dode hout onbelemmerd nieuw leven zou kunnen ontstaan: mossen, paddestoelen, planten, heesters en bomen. Een microreservaat.

Paddestoelen nemen het over                       oktober 2013





In maart 2011 lag er eindelijk een ‘lindeblad’ van circa 3 bij 5 meter, aanzienlijk kleiner dan eigenlijk de bedoeling was. Het werd langzaamaan gekoloniseerd door wilde flora, mossen, korstmossen en paddestoelen. Tijdens de jaarwisseling van 2012/2013 fungeerde het als lanceerplatform voor vuurpijlen, wat vermoedelijk een negatief effect had op de wilde flora. Bijzondere planten werden daarna schaars en er kwamen brandnetels op. Paddestoelen deden het echter prima. In het begin gebruikten mensen het kunstwerk als zitbank, maar met de opkomst van de paddestoelen verdween dat. Wel kwamen ouders met kinderen naar de paddestoelen kijken. Kinderen speelden er ook. Konijnen gingen er poepen. Met het vorderen van de tijd kwamen er zaailingen van bomen op. In 2015 ontstond, zoals ik al verwacht had, een berken/esdoornbosje. De in de grond begraven stammen begonnen echter af te takelen.

Een bosje ontstond                                                juli 2015

Het werd weer voorjaar. Zonder vooraankondiging heeft de gemeente Hengelo Hart voor bomen vernietigd. Misschien dat iemand uit Thiemsland geklaagd heeft, of dat een ambtenaar dacht dat aan dat rommeltje nu eindelijk maar maar eens een eind moest komen. Zo verdween het enige levende kunstwerk van Hengelo, op een moment dat het juist interessant begon te worden. De berken en esdoorns waren ongeveer een meter hoog geworden. Wat zou er gebeurd zijn als ze de kans hadden gekregen om door te groeien? Ze zouden hun takken alle kanten op hebben gestuurd. Het was mogelijk geweest om de vorm van het lindeblad een meter of twee in de hoogte door snoeien in stand te houden, en het daarna vrij te laten. Dat zou een interessant experiment geweest zijn.

Hengelo is niet een stad waar een werk als Hart voor bomen past. Ik heb er daarom vrede mee dat het vernietigd is. Hengelo heeft veel oppervlakte en weinig diepte. De stad is vooral gepreoccupeerd met reuring. Iets wat langzaam in stilte groeit contrasteert te sterk om hier te kunnen overleven. 
Misschien dat het elders een vervolg kan krijgen.

vrijdag 18 maart 2016

Tekeningen



Uit mijn voormalige website www.robbloemendaal.nl is hier een selectie van mijn tekeningen te zien.

naar ruimtelijk werk
jump to 3 dimensional artwork

naar schilderijen
jump to paintings


Tekeningen                                                         Drawings



Birds and pencils   2015   balpen op papier   15 x 20 cm
Birds and pencils

Dit werk is een reactie op de aanslag op Charlie Hebdo, Parijs, januari 2015.













The freedom of speech   2012   potlood op papier   16 x 20 cm


















zonder titel   2012   potlood op papier   20 x 30 cm


Falling stars   2011   houtskool op papier
65 x 50 cm

























Onder kunstenaars   2011   houtskool op papier   66 x 96 cm



























Het dal der uilen   2008   houtskool op papier
60 x 48 cm


















Het dal der uilen

Wat is wijsheid? Wat betekent het voor een gemeenschap als wijsheid als domheid wordt beschouwd, en domheid als wijsheid? 

Centraal in deze tekening, die deel uit maakt van de serie The dark side of the moon (2008), staan twee uilen. In de klassieke oudheid was de uil het symbool van de wijsheid vanwege het feit dat uilen actief zijn in het donker. Ze hebben scherpe zintuigen en vinden moeiteloos hun weg in het duister. Uilen zien zodoende wat anderen niet zien. In het klassieke Griekenland was de uil nauw verbonden met de godin Athena, de personificatie van de wijsheid. Het gezegde ‘je moet geen uilen naar Athene dragen’ herinnert nog aan die tijd.

Later kantelde het beeld. Vooral in de Middeleeuwen ging men de uil zien als een slecht dier vanwege het feit dat het ’s nachts leeft. Het werd daarom geassocieerd met domheid, zaken die het daglicht niet kunnen verdragen, en met de duistere wereld van de duivel. Ook na de Middeleeuwen werd de uil nog lange tijd gekoppeld aan domheid, bedrog en slechtheid. Deze negatieve kijk op de uil leeft voort in het scheldwoord uilskuiken


Highway to heaven   1997   inkt op karton   20 x 20 cm

























woensdag 16 maart 2016

Schilderijen

Na verhuizing van mijn website www.robbloemendaal.nl is hier een selectie van mijn schilderijen te zien. Beschikbaarheid binnen deze serie:
zonder titel (2008) en The wall (2007). 
Meer beschikbare schilderijen: meer schilderijen


naar Ruimtelijk werk
jump to 3 dimensional artwork

naar Tekeningen
jump to drawings


Buitengaats   2014   acryl op doek   50 x 60 cm
Offshore             acrylic on canvas        



















zonder titel   2008   acryl op doek   30 x 30 cm
 without title            acrylic on canvas              
























The wall   2007   acryl op karton   26 x 39 cm
                                acrylic on cardboard                  

















Birth of a universe II   2007   acryl op doek   50 x 60 cm




















zonder titel   2006   olie op doek   60 x 90 cm
                    oil on canvas         















zonder titel   2005   olie op doek   50 x 70 cm





















Searching for heaven   2003   olie op paneel   60 x 80 cm





















Let's dance II   2002   olie op paneel   50 x 120 cm












zonder titel   1999   olie op doek   60 x 120 cm














Stairway to heaven   1998   acryl op wand
                                                       acrylic on wall             













Het weerzien   1997   acryl op karton
Meeting again                                  
















De aarde is ons huis    1997    acryl op papier
Earth is our house                                       
























Beschikbaarheid binnen deze serie: 
zonder titel (2008), The wall (2007)

naar meer schilderijen
jump to more paintings